|
PODRÓŻ DO JAPONII
Inspiracje sztuką Japonii w twórczości Juliana Fałata
W 80. rocznicę śmierci Artysty
Wystawa z cyklu: Japonizm polski
Od 10 czerwca do 31 sierpnia 2009
Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej manggha
ul. M. Konopnickiej 26
Wystawa „Podróż do Japonii. Inspiracje sztuką Japonii w twórczości Juliana Fałata” przygotowywana przez Muzeum Manggha, to kolejny po wystawie prac Olgi Boznańskiej, Jana Stanisławskiego i jego uczniów, Stanisława Wyspiańskiego oraz Wojciecha Weissa pokaz z cyklu „Japonizm polski”.
„Dla Japonii i Japończyków żywię uwielbienie wprost bezgraniczne”(Julian Fałat).
Julian Fałat (1853-1929), malarz, profesor i wieloletni rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, znany jest przede wszystkim jako twórca akwarel, głównie impresyjnych scen myśliwskich i zimowych krajobrazów. Mistrzowski ukazywał iskrzący się w słońcu śnieg. Posługiwał się również techniką olejną i pastelową. Malował krajobrazy, widoki architektury, typy ludowe i portrety, a także sceny rodzajowe. Na początku tworzył w konwencji realistycznej, z czasem zbliżył się do założeń impresjonizmu. Około 1900 roku w jego malarstwie, zwłaszcza w krajobrazach, ujawniły się inspiracje sztuką japońską.
W 1885 roku Julian Fałat znalazł się jako pierwszy polski artysta w Japonii. Był to wynik decyzji podjętej spontanicznie w odpowiedzi na zaproszenie przyjaciela Edwarda Simmlera do wspólnego odbycia podróży dookoła świata. Historię tej wyprawy opisał w latach dwudziestych w swoich Pamiętnikach, wydanych pośmiertnie w roku 1935. Z podróży tej zachowały się nieliczne listy i telegramy oraz pełnomocnictwa – przechowywane w spuściźnie po artyście w Muzeum w Bielsku-Białej.
Podróż do Chin i Japonii decydująco wpłynęła na twórczość trzydziestodwuletniego Juliana Fałata, wydawać by się mogło – w pełni ukształtowanego artystę, odnoszącego sukcesy twórcę realistycznych scen rodzajowych i krajobrazowych. Zetknięcie nie tylko ze sztuką – która, „nie ma w całym świecie równej sobie” – lecz także z Japonią i Japończykami sprawiło, iż stał się pierwszym i jednym z najbardziej interesujących przedstawicieli japonizmu w sztuce polskiej. Związki ze sztuką japońską dostrzeżono jeszcze za życia artysty. Krytycy często o nich pisali, trafnie wskazując na najważniejsze cechy tych relacji. Mieczysław Wallis nazwał go „mistrzem skrótowych napomknień i syntetycznych uproszczeń”, a Wacław Husarski celnie zauważył: „Fałat jest jednym z najwybitniejszych niewątpliwie japonistów, którzy na przełomie wieku XIX i XX stanowią odrębną w sztuce grupę. Syntetyczne uproszczenia barwy i rysunku; ekspresja rzuconej pośpiesznie i nerwowo plamy akwarelowej; wirtuozowska biegłość pędzla, a nawet tak charakterystyczne dla Fałata, wyzyskiwanie białości papieru – wszystko to jest bardzo oryginalnym i bardzo samodzielnym zużytkowaniem nauk, wyniesionych ze sztuki japońskiej”.
Fałat uchodził za mistrza akwareli i w tej technice czuł się najlepiej jako malarz, traktując ją w sposób podobny jak malarstwo olejne. Po powrocie z Japonii jego akwarele uwolniły się od „dyktatu malarstwa olejnego”, przestały je imitować. To wynik obcowania z dziełami chińskich i japońskich mistrzów sztuki tworzonej akwarelą i tuszem wprost na papierze.
Na wystawie w kilku blokach problemowych prezentujemy najważniejsze aspekty japonizmu Fałata: „Pocztówki” z podróży, Europejska Japonka, Potok w śniegu, Niedopowiedziane, Ogród artysty, Widoki Krakowa i Torunia orazArtysta i kolekcjonera. Julian Fałat i Feliks „Manggha” Jasieński.
Ekspozycja w Muzeum Manggha będzie pierwszą tak dużą prezentacją dzieł Juliana Fałata. Na wystawie będzie pokazanych ponad 70 prac, wiele z nich nigdy dotąd nie było prezentowanych na wystawach.
Dziełom Fałata towarzyszą „pamiątki” przywiezione przez artystę z Japonii.
Dzieła na wystawę użyczyły Osoby i Instytucje: Antoni Michalak, Krzysztof Musiał, Krystyna i Wiesław Ochmanowie, kolekcjonerzy, którzy pragną pozostać anonimowi, Muzeum w Bielsku-Białej, Muzeum Lubelskie w Lublinie,
Muzeum Mazowieckie w Płocku, Muzeum Narodowe w Kielcach, Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Okręgowemu w Toruniu, Muzeum Podlaskie w Białymstoku, Muzeum Śląskie w Katowicach, Zamek Królewski na Wawelu,
Zamek Królewski w Warszawie.
Wystawie towarzyszy katalog-album w języku polskim i angielskim opracowany graficznie przez Ryszarda Otrębę.
Autor i kurator wystawy Anna Król
Aranżacja plastyczna Anna Król
|
